Przejdź do głównej treści Przejdź do wyszukiwarki

Historia rodziny, która kochała ludzi i zwierzęta.

Utworzono dnia 14.04.2021
Czcionka:

Historia rodziny, która kochała ludzi i zwierzęta.

Drogie Czytelniczki, drodzy Czytelnicy, czy wiecie jakie tajemnice skrywało w czasie II wojny światowej warszawskie ZOO?

Kim byli Jan i Antonina Żabińscy?

I dlaczego właśnie dzisiaj wracamy wspomnieniami do tych odległych czasów?

19 kwietnia przypada 78 rocznica wybuchu powstania w getcie warszawskim (19.04.1943r.). Zbudowane przez władze niemieckie na terenie okupowanego miasta getto służyło Trzeciej Rzeszy za narzędzie prowadzonej z premedytacją operacji wymordowania całej ludności żydowskiej w Europie.

Jan Żabiński był przyrodnikiem, miłośnikiem zwierząt, a od 1929r. dyrektorem warszawskiego ZOO. Uważał, że najważniejszym zadaniem ogrodów zoologicznych jest ochrona zagrożonych wymarciem gatunków. Przed wojną warszawskie ZOO uchodziło za jedno z najciekawszych w Europie.

W opiece nad zwierzętami Janowi  pomagała żona Antonina, która była również autorką książek o zwierzętach. Wiele razy ratowała młode osierocone lub odrzucone przez matkę maleństwa. Jej podopieczni mieszkali najczęściej w domu - razem z synkiem Żabińskich, Rysiem, a później także ich córką Tereską. Z dziećmi  wychowywała się m.in. mała hiena, ukochane rysiczki, borsuk, szympansica, a w czasie wojny, bocian, jeż, piżmak i wydra.

O rodzinie Żabińskich usłyszałam po raz pierwszy w 2018r. kiedy nakładem wydawnictwa Pascal ukazała się książka Marii Paszyńskiej „Willa pod Zwariowaną Gwiazdą”. Pani Maria pisząc swoje książki snuje fikcyjną opowieść okraszoną emocjami, na tle prawdziwych wydarzeń historycznych.

„Willa pod Zwariowaną Gwiazdą” to piękna, a zarazem tragiczna historia Piotra, Ady i Daniela. W tle tej romantyczno – dramatycznej historii państwo Żabińscy i ich ogród zoologiczny. Książka przepełniona śpiewem ptactwa, rykiem dzikich zwierząt, zapachem sierści, ale także hukiem bomb, krzykiem ludzi, płaczem dzieci.

Okazało się, że historię warszawskiego ZOO opisała również amerykańska pisarka Diane Ackerman w książce pt. „ Azyl”, nie pozostało mi więc nic innego jak poznać jej punkt widzenia.

Historią Jana i Antoniny Żabińskich zainteresowało się również Hollywood, w oparciu o książkę „Azyl” w 2017r. nakręcono film,  w którym małżeństwo przyrodników zagrali Jessica Chastain i Johan Heldenbergh. https://www.youtube.com/watch?v=XvNky5nsY1U - zwiastun filmu

W roku 2020 zaś nakładem wydawnictwa BIS ukazała się kolejna historia o warszawskim ogrodzie zoologicznym w czasie okupacji, napisana przez panią Martę Józefczyk, bibliotekarkę, mieszkankę Obornik Wielkopolskich. Książka nosi tytuł „Nasz azyl” i reklamowana jest hasłem „Historia, którą trzeba pamiętać”  Tym razem jest to książka dla dzieci, a historię opowiada syn państwa Żabińskich, kilkuletni Rysiek.

Ryś od urodzenia, był otoczony zwierzętami, żył z nimi w wielkiej przyjaźni nawet imię odziedziczył po ulubieńcach swojej mamy – rysiczkach i był z niego bardzo dumny.

Przed wojną w warszawskim ZOO mieszkało mnóstwo ciekawych gatunków zwierząt. Jednak gdy Warszawa została zbombardowana, część zwierząt uciekła, a najcenniejsze gatunki Niemcy wywieźli do zoo w Berlinie.

Chłopiec bardzo przeżył rozstanie ze swoimi ulubieńcami, strasznie za nimi tęsknił, a zwłaszcza za malutką słonicą Tuzinką.

Niemcy  na terenie opustoszałego ZOO założyli  hodowlę świń, następnie farmę srebrnych lisów, ogródki działkowe, oraz magazyny z amunicją.

Antonina i Jan Żabińscy postanowili teren ogrodu zoologicznego wykorzystać w inny sposób. Klatki dla zwierząt, bażanciarnię, oraz samą willę, a zwłaszcza piwnicę przeznaczono na kryjówki dla uciekających z getta ludzi. Jan wielokrotnie pomagał Żydom w ucieczce z getta. Żabińscy swoją tajemnicą  byli zmuszeni podzielić się z synem, gdyż wiedzieli, że bystry chłopiec szybko zauważy, że w domu przebywają obcy ludzie.

Mały Rysiu nie tylko dochował tajemnicy, ale sam na ile mógł  angażował się w pomoc ukrywającym się gościom.

Cytat: „Rozumiem mamo. Skoro nie możemy już pomagać zwierzętom, to spróbujmy pomóc ludziom”.

Nie tylko Żabińscy z synem pomagali ludziom z getta, czytając książkę napisaną przez Panią Martę, miałam wrażenie, że pomagały również zwierzęta.

Kogo uratowała kotka Balbina? Za kim tęskniła jamniczka Żarka? Kogo nazywano Szpakiem, a kogo Bażantami? Kim był  Szczurcio, ukochany przyjaciel Rysia?

Co oznaczała grana na fortepianie przez Antoninę melodia  z operetki „Piękna Helena” Offenbacha https://www.youtube.com/watch?v=7Pi6pE1lU40&ab_channel=PortlandYouthPhilharmonic . Kto nazwał willę Żabińskich „Willą pod Zwariowaną Gwiazdą”? Wojenni lokatorzy Willi nazywali ją również azylem, przystanią lub arką.

Oglądając przepiękne rysunki Katarzyny Bukiert w książce „Nasz Azyl”, patrząc na twarze bohaterów, ale przede wszystkim przesuwając palcami po sylwetkach zwierząt pomyślałam, że we wspomnianych wyżej książkach dla dorosłych również powinny być ilustracje. Teraz już wiem dlaczego tak często sięgam po literaturę dziecięcą. https://www.youtube.com/watch?v=j_biYc43KPo&ab_channel=MartaJ%C3%B3zefczyk – link do filmiku o książce

Przepięknie napisana i zilustrowana książka o ludziach, którzy narażając swoje życie, bezinteresownie uratowali setki ludzkich istnień.

Cytat: „…ryzykowałem i dawałem schronienie ludziom, nie dlatego, że byli Żydami, lecz dlatego, że byli prześladowani. Gdyby prześladowani byli Niemcy, postępowałbym tak samo. Mowa bowiem o ludziach, którzy zostali skazani, choć niczego złego nie zrobili. Moim ludzkim obowiązkiem było im pomóc. To była zwyczajna przyzwoitość.”

Słowa te usłyszano z ust Jana 7 października 1965r., kiedy to Izraelski Instytut Yad Vashem uhonorował Antoninę Żabińską i jej męża tytułami Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata.

Gorąco namawiam - poszukajcie tej książki w bibliotece, księgarni, przeczytajcie i koniecznie  będąc w Warszawie odwiedźcie Willę pod Zwariowaną Gwiazdą, a jeśli nie uda w realu, to zapraszam Państwa na wirtualną wycieczkę po tym urokliwym miejscu.

http://zoo.waw.pl/willa/wirtualna-wycieczka.html - link do wirtualnej wycieczki.

elemen

Plakat przypominający o „historii, która trzeba pamiętać” -  „Nasz Azyl” do książki Marty Józefczyk i filmik przedstawiający książkę prezentujemy dzięki wydawnictwu BIS.

 

 

Unia Europejska

  

Blog GBP

ZAPROSZENIA DO WSPÓŁPRACY

 

 

Zegar

Kalendarium

Maj 2021
Pon Wt Śr Czw Pt Sb Nie
26 27 28 29 30 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 1 2 3 4 5 6

Imieniny

Licznik odwiedzin:

W tym tygodniu: 7

W poprzednim tygodniu: 46

W tym miesiącu: 58

W poprzednim miesiącu: 230

Wszystkich: 12757

Godziny otwarcia

PONIEDZIAŁEK 8:00 - 17:00

WTOREK              8:00 - 17:00

ŚRODA                 8:00 - 17:00

CZWARTEK         8:00 - 17:00

PIĄTEK                 8:00 - 17:00

SOBOTA               NIECZYNNE

SERDECZNIE ZAPRASZAMY!

Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa

    

Pogoda